Eksperyment na przykładzie

psychologia1Wyjaśnimy na przykładzie, że eksperyment możliwy jest nawet w bardzo niesprzyjających warunkach. Mówiliśmy, iż zjawisko psychiczne powstaje jedynie wtedy, gdy nastąpi wyładowanie w komórkach mózgowych, otrzymujących podrażnienia dośrodkowe. Rzecz jasna jednak, że skoro raz w komórkach tych nastąpiło wyładowanie na skutek bodźca zewnętrznego, następne wyładowania mogą być wywołane od wewnątrz. Tak naprz. nie wiedzielibyśmy nigdy, co to jest barwa zielona, gdyby na oko nie był podziałał pewien bodziec i gdyby skutkiem podrażnienia, przesłanego do mózgu przez nerw optyczny, nie zostało wywołane wyładowanie w odpowiednich komórkach kory mózgowej. Lecz skorośmy już „widzieli” barwę zieloną, wiemy już, co to za barwa: możemy ją sobie przypomnieć, lub wyobrazić nawet wówczas, gdy patrzymy na barwę czarną czy czerwoną.

poznań wywóz gruzu

W tym wypadku wyładowanie w odpowiednich komórkach wywołane jest od wewnątrz (przez działanie komórek sąsiednich lub połączonych, przez zmianę dopływu krwi i t. p.); niema tu bodźca zewnętrznego. Warunki są tu w najwyższym stopniu nieprzyjazne dla eksperymentowania; nie mamy, zdaje się, żadnej kontroli nad podrażnieniem, nad warunkami fizjologicznemi przypominania lub wyobrażania barwy zielonej. Tym niemniej i tu możemy eksperymentować. Możemy bowiem (1)      usunąć rozpraszające uwagę bodźce postronne, (2) poddać introspekcji wyobrażoną barwę zieloną w równym usposobieniu psychicznym. Oto są warunki wzorowe; psycholog, dokonywujący introspekcji, może je dokładnie opisać, inni zaś psychologowie mogą je za nim powtórzyć.

poznań wywóz gruzu