Obserwacja psychologiczna cz. 2

psychologia7Tutaj, jak i poprzednio, trudności, jakkolwiek groźnemi się wydają, dadzą się pokonać przez usilną pracę. Ponieważ materjał do introspeksji nosimy w sobie, możemy więc ćwiczyć się w niej na każdym miejscu i o każdym czasie: ćwiczenie zaś prowadzi do doskonałości. Początkowo będziemy popełniali błędy; przyjdzie jednak chwila, gdy, najmniej się tego spodziewając, staniemy wobec jakiegoś konkretnego zjawiska i dobrze je zaobserwujemy — wówczas będziemy już na drodze do osiągnięcia umiejętności psychologa.

Wiele z pośród naszych najbardziej interesujących przeżyć duchownych trudno jest ująć: jeżeli nie uchwycimy ich natychmiastowo, to znikną, nim znajdziemy sposobność poddania ich introspekcji. Można jednak wyrobić w sobie czujność w stosunku do swych przeżyć psychicznych, można nauczyć się chwytać je, nim znikną z pamięci i świadomości.

kontenerowy wywóz odpadów

Moraliści ostrzegają nas często przed „chorobliwą samoobserwacją”. Ale „chorobliwa samoobserwacja” różni się bardzo od introspekcji psychologa. Moralista potępia jedynie ciągłe zajmowanie się sprawami swego „ja”, z zaniedbaniem szerszych interesów rodziny, społeczności lub narodu,— potępia przecenianie znaczenia własnych czynów i motywów i wypływającej stąd niezdolności widzenia samego siebie we właściwej perspektywie społecznej. Innemi słowy, moralista ma na uwadze,praktyczną stronę życia, podczas gdy psycholog interesuje się życiem psychicznym ze stanowiska naukowego. Psycholog poddaje introspekcji swoje własne przeżycia nie dlatego, iż mają większą wartość, niż przeżycia innych ludzi, lecz dlatego, .że one jedynie są mu dostępne.

kontenerowy wywóz odpadów