Eksperyment psychologiczny

Wszędzie, gdzie to jest możliwe, nauka posługuje się w swych obserwacjach eksperymentem. Eksperyment jest to po prostu obserwacja, dokonana w ustalonych przez nas warunkach wzorowych. Zjawisku natury towarzyszą różnorodne okoliczności, z których jedne są jego właściwymi warunkami (to znaczy okolicznościami, w których ono zachodzi), podczas gdy inne nie mają dlań żadnego znaczenia, lecz są z […]

Obserwacja w psychologii cz. 2

Punkt (3) można wyjaśnić na następującym przykładzie. Wiadomym jest każdemu, jak trudno pokazać komuś ptaka, siedzącego w pobliżu na drzewie. Gdy szukający dostrzeże wreszcie ptaka, gdy już wie, w jakim kierunku powinien był patrzeć, wówczas dziwi się, że go nie dostrzegł od razu. Punkt (4) można zilustrować psychologicznie. Wejdź do ciemnego pokoju i patrz wprost […]

Obserwacja w psychologii cz. 1

Pierwszą rzeczą, której wymaga od nas nauka, jest umiejętność obserwowania. Obserwacja, to znaczy ujmowanie rzeczy i zjawisk tak, jak one są w rzeczywistości, nie jest wcale rzeczą łatwą. „Na sto osób mówi nie znajdzie się zapewne nawet jedna, która by mogła opisać jakieś najzwyczajniejsze zdarzenie choćby z przybliżoną ścisłością”. Z czterech przyczyn obserwacja nie jest […]

Obraz życia psychicznego

Odwracając porządek, możemy naszkicować obraz życia psychicznego w sposób następujący. Rozpoczynamy od klasyfikacji elementarnych zjawisk psychicznych i podziału na czucia (czerwony, chłodny, gorzki) i uczucia (przyjemny, przykry). W doświadczeniu pierwiastki te nigdy nie są dane oddzielnie: świadomość nigdy nie jest pojedynczym zjawiskiem, lecz zawsze grupą zjawisk konkretnych. W przeciwieństwie do chemika, który może badać wodór […]

Stan świadomości

Każdy stan świadomości składa się z pewnej ilości konkretnych zjawisk: wyobrażeń, uczuć, życzeń, postanowień itp. Każde z tych zjawisk, czy to pojęcie, czy postanowienie, czy uczucie, jest poszczególnym okazem doświadczenia psychicznego — okazem, któremu odpowiada w zoologii poszczególne zwierzę, koń, orzeł itd. wywóz odpadów poznań Inne jeszcze podobieństwo. Badanie histologiczne wykazuje, że organizm zwierzęcy nie […]

Warunki życia a psychologia

Warunki, w których żyje dana grupa zwierząt, mogą być dla niej korzystne lub niekorzystne: opady atmosferyczne w danej miejscowości mogą być dostateczne lub niedostateczne, może być obfitość lub brak pokarmu itp. Podobnie mogą zmieniać się warunki świadomości; mózg naprz. może być dobrze lub źle odżywiany. Stąd różne słany świadomości. Poza normalną świadomością czuwania istnieją stany […]

Podział życia psychicznego

Gdy zoolog przystępuje do klasyfikacji zwierząt, materiał, który zastaje, składa się po prostu z oddzielnych osobników zwierzęcych, spotykanych na ziemi. Zestawiając ze sobą zwierzęta mniej lub więcej do siebie podobne, może on uporządkować swój materiał w sposób systematyczny: grupuje mianowicie poszczególne zwierzęta w klasy, rodziny, rodzaje i gatunki. Psycholog analizuje i rozdziela te zjawiska, oraz […]

Psychologia i fizjologia

Na zasadzie faktów, przytoczonych w poprzednim paragrafie, utrzymywano niejednokrotnie, że psychologia jest jedynie gałęzią fizjologii. Podobnie jak gruczoły łzowe — rozumowano — wydzielają łzy, lub gruczoły potowe w skórze wydzielają pot, lub jak wątroba wydziela żółć, tak również mózg wydziela zjawiska psychiczne, myśli i uczucia; podobnie jak funkcją lub czynnością żołądka jest trawienie, tak funkcją […]

Życie psychiczne

Niema w tym zapewne nic dziwnego, że znajdujemy oznaki życia psychicznego u wyższych zwierząt, a mianowicie u tych, których system nerwowy zbudowany jest według takiego samego, jak i nasz, wzoru. Jasne oznaki życia psychicznego znajdujemy jednak i u tych zwierząt, których budowa jest zupełnie różna od naszej, naprz. u owadów. Go więcej, znajdujemy oznaki świadomości […]