Życie duchowe

Po pierwsze, co się tyczy innych ludzi, nie może być żadnej wątpliwości co do ich życia duchowego. Całe nasze życie społeczne, rodzinne, obywatelskie, narodowe oparte jest na przekonaniu, że wszyscy ludzie posiadają duszę. Byłoby ono niemożliwe, gdyby fakty zadawały kłam temu twierdzeniu. Wszystkie formy życia społecznego są wytworami więcej, niż jednej świadomości. Podstawą życia społecznego […]

Mózg człowieka a psychologia

Mózg człowieka, biorąc bezwzględnie, jest organem o dużej objętości; cięższy jest od mózgu innych zwierząt, z wyjątkiem niewielu największych (słonia itp.). A za tym względnie, to znaczy w porównaniu z wagą całego ciała, mózg ludzki jest cięższy, niż mózg zwierząt, wyjąwszy niewielu z pośród najwyżej rozwiniętych ssaków (niektóre małpy itp.). Z drugiej strony wiemy, że […]

Zachodzące procesy fizyczne i psychiczne

Przypuśćmy, że w czasie czytania mucha siada ci na czole: podnosisz rękę, by ją spędzić. Po stronie fizjologicznej zachodzą tu następujące procesy: (1) Ciężar i ruch muchy działają jako „bodziec” na pewne komórki skórne, od których biegną nerwy ku mózgowi.— „Bodziec’’ (stimulus) jest terminem technicznym i oznacza przedmiot lub zjawisko fizyczne, które może podrażnić narząd […]

Dusza i ciało

Zjawiska psychiczne zachodzą w organizmie lub lepiej w związku z żyjącym organizmem. Z jednymi częściami organizmu są związane ściślej, niż z innymi. Zjawiska psychiczne powstają tylko wtedy, gdy zostanie podrażniona pewna część mózgu. Stąd też mózg nazywają czasem „organem duszy”. Mózg jest zaokrągloną masą miękkiej tkanki (nerwowej); spoczywa w jamie czaszki. Składa się z włókien […]

Procesy wewnątrz Nas cz. 4

Aby zrozumieć lepiej tę sprawę, przeczytaj w podręczniku fizyki podane tam określenie dźwięku. Następnie zastanów się, jakie wyobrażenia określenie to wywołuje w twej świadomości. W skład twego wyobrażenia będą wchodziły obrazy duchowe wyrazów, użytych w definicji; lecz, prócz tego, będziesz prawdopodobnie widział „oczyma duszy’’ jakiś obraz ruchu. Obserwuj starannie ten obraz i popróbuj opisać go […]

Procesy wewnątrz Nas cz. 3

Te trzy dźwięki zdają się różnić zupełnie pomiędzy sobą. Ruchy powietrza zachodzą zupełnie niezależnie od nas; dźwięk fizyczny powstaje zawsze, gdy tylko powietrze się porusza, niezależnie od tego, czy go słyszymy, czy nie. Również i podrażnienie mózgu zachodzi niezależnie od naszej świadomości: fizjolog, który zbudował model ucha i wykonywał eksperymenty na zwierzętach, opowiada nam o […]

Procesy wewnątrz Nas cz. 2

To samo tyczy się procesu rozwoju. Rozwój kości lub tworzenie się wrzodu można śledzić z dnia na dzień za pomocą fotografii Roentgena. Oczywista, procesy te są równie dostępne dla lekarza, w ogóle dla każdego, komu zostaną pokazane te fotografie, jak i dla samego chorego. Natomiast zjawiska psychiczne, ból i ciśnienie, rozwojowi wrzodu towarzyszące, należą do […]

Procesy wewnątrz Nas cz. 1

Jakie cechy charakterystyczne stanowią o tym, czy proces zachodzący wewnątrz nas jest psychicznym? Na pytanie to odpowiadano w różny sposób. Najprostszą odpowiedzią będzie, być może, odpowiedź następująca. Proces psychiczny może wchodzić w zakres doświadczenia jednej tylko osoby; procesy, stanowiące przedmiot innych nauk, mogą być obserwowane przez każdego. Nie dość, że proces psychiczny zachodzi wewnątrz nas; […]

Procesy psychiczne

Musimy teraz zapytać, czym się to dzieje, że procesy psychiczne różnią się od wszystkich innych procesów, o których już wspominaliśmy. Gdyby proces psychiczny był pod każdym względem tym samym, czym jest proces chemiczny lub biologiczny, nie moglibyśmy tych trzech rodzajów procesów zaliczyć do trzech różnych nauk: w takim razie reakcja chemiczna, rozwój żaby i przebieg […]