Uczucie i czucie cz. 4

Czucia odpowiadają zewnętrznym rzeczom i zjawiskom, reprezentują je w świadomości; moje czucie barwy niebieskiej oznacza dla mnie niebo, czucie ciśnienia, stół i t. p. Uczucia nie są ustosunkowane w ten sposób do przedmiotów zewnętrznych; są one zupełnie bierne, nie reprezentują przedmiotów zewnętrznych i nie mają przedmiotowej treści. Możemy jednak wytworzyć sobie pojęcie o uczuciu, inaczej bowiem nie moglibyśmy napisać poprzednich paragrafów. Pojęcie uczucia ma treść przedmiotową, oznacza mianowicie dobry lub zły ogólny stan fizjologicznej równowagi. Ale to inna sprawa.

W potocznym rozumieniu ciało uważane jest za coś subiektywnego, za obiektywny zaś jedynie świat zewnątrz ciała . Czucie bólu naprz. utożsamiają często z zabarwieniem nieprzyjemności. Chcąc ujrzeć ból i inne czucia ustrojowe we właściwym świetle psychologicznym, to znaczy, chcąc zrozumieć, że są właśnie czuciami, musimy rozpatrywać część ciała, w której one powstają, jak gdyby nie należała do nas, lecz była czymś zewnątrz nas, podobnie jak niebo, dźwięk, krzesło.