Życie psychiczne

psychologia7Niema w tym zapewne nic dziwnego, że znajdujemy oznaki życia psychicznego u wyższych zwierząt, a mianowicie u tych, których system nerwowy zbudowany jest według takiego samego, jak i nasz, wzoru. Jasne oznaki życia psychicznego znajdujemy jednak i u tych zwierząt, których budowa jest zupełnie różna od naszej, naprz. u owadów. Go więcej, znajdujemy oznaki świadomości w zachowaniu się najniższych zwierząt, jakie istnieją, mianowicie u jednokomórkowych, których ruchy są dostrzegalne tylko pod mikroskopem. U tych stworzeń zauważamy oznaki zaczątkowego działania „impulsywnego”. Przyjmując, że mają. one świadomość, musimy ostrzec jednak, iż nie należy tych zjawisk psychicznych uważać za zupełnie podobne do naszych własnych. Zjawiska psychiczne różnicują się coraz bardziej w miarę tego, jak system nerwowy wyróżnicowuje się z całego organizmu, zwierzęta zaś, które składają się ,,z jednej sztuki” — u których każda część organizmu może pełnić czynności zarówno nerwu, jak mięśnia czy żołądka — mogą mieć świadomość jedynie bardzo niewyraźną i niejasną.

lód w kostkach Warszawa

Niektórzy psychologowie dowodzili, że świadomość zjawia się wraz z pierwszymi przejawami życia organicznego, nie tylko w świecie zwierzęcym, lecz również i w świecie roślinnym. Zagadnienia tego nie możemy tu roztrząsać. W każdym razie „dusza” rośliny, jeżeli coś podobnego w ogóle istnieje, musi być czymś tak nadzwyczajnie pierwotnym i tak całkowicie różnym od naszej, że trudno sobie o niej wytworzyć dokładne pojęcie.

lód w kostkach Warszawa